Przejdź do głównej zawartości

"Połączone Katalogi" są... "rozłączone"! Czyli ciąg dalszy o patokatalogu...

Nagrałem drugi film o tym, jak przeglądam "Połączone Katalogi" Biblioteki Narodowej (BN).

LINK_do_filmu_o_ROZŁĄCZONYCH_POŁĄCZONYCH_KATALOGACH

Zapraszam do obejrzenia filmu na YouTube i do lektury tekstu na blogu.

Co zmieniło się po tygodniu?

Zmiana na lepsze

Po tygodniu od publikacji pierwszego filmu, zaszły zmiany. Wśród nich są zmiany na lepsze. Przede wszystkim, naprawiono najbardziej rażący błąd o setkach wersji Małej encyklopedii muzyki. Cieszę się, że mój film potraktowano poważnie. Brawo!

Obecnie są prezentowane 4 wydania, z czego trzy zostały zgrupowane jako trzy wersje, a jedno pokazywane jest w osobnym rekordzie. Dlaczego tak? Nie wiem. Niemniej, jest to już znacznie bardziej czytelne niż było wcześniej.

Znikające wydania

Jest też zmiana, którą nie wiem jak ocenić. Bowiem zniknęły wydania Małej encyklopedii muzyki z lat 1969 i 1995. Dlaczego? Czy słusznie? Nie wiem.

Z mojego poprzedniego filmu wynikało, że "Połączone Katalogi" wykazały więcej wydań niż NUKAT. Dziś pokazują tyle samo (4). Czy to były błędne informacje w "Połączonych Katalogach"? Czy wydania z lat 1969 i 1995 nie istnieją? A może istnieją, tylko trwają prace nad katalogiem i wkrótce się pojawią? A może te wydania ukradziono? Nie wiadomo.

Taka sytuacja jest dezorientująca.

Na poprzednim nagraniu widać sygnatury wydania z 1995 roku (223029, 236479), więc bibliotekarze z Biblioteki Uniwersytetu Opolskiego (BUO) mogą zweryfikować czym naprawdę są te egzemplarze i czy w ogóle znajdują się w zbiorach.

Coś zmieniono w Wirach...

Kolejna zmiana dotyczy Wirów Henryka Sienkiewicza. Na poprzednim filmie, jako pierwszy wynik wyszukiwania wyświetlało się wydanie z 2021 roku, a obecnie wyświetla się wydanie z 1990 roku. Coś więc zmodyfikowano.

Natomiast nadal wydanie z 2025 roku jest "ukryte" jako wersja starszego wydania. I nadal wyniki nie są sortowane po prezentowanej dacie wydania.

Nadal są błędy

Przyjrzałem się trochę Wirom i spostrzegłem, że obcojęzyczne wydanie pt. Strudel ma 14 wersji i dotyczą one... zupełnie innej książki. Mianowicie, książki pt. Józki, Jaśki i Franki autorstwa Janusza Korczaka.

Co więcej, przy wydaniu tej książki z 2021 roku jest informacja, że publikacja jest dostępna online, podczas gdy... wcale nie jest dostępna online, bo link prowadzi do informacji w bibliotece cyfrowej Polona.pl o tym, że utwór jest objęty ochroną praw autorskich.

Zatem błędy i informacje wprowadzające w błąd nadal są obecne w "Połączonych Katalogach" Biblioteki Narodowej.

Nierówna jakość "Połączonych Katalogów"

Przy okazji powyższych weryfikacji, spostrzegłem też kilka rzeczy, których zupełnie się nie spodziewałem.

Nieświadomie, uznałem za prawdziwe następujące założenia.

  1. Przypuszczałem, że "Połączone Katalogi" na stronie Biblioteki Narodowej to ich najlepsza możliwa wersja.
  2. Przypuszczałem też, że Połączone Katalogi" zwracają dokładnie te same wyniki, niezależnie od tego, czy korzystamy z katalogu na stronie Biblioteki Narodowej, czy jakiejkolwiek innej biblioteki współkatalogującej w "Połączonych Katalogach".

Obydwa te poglądy okazały się błędne.

Dwie biblioteki łowickie

Łowicz to moje rodzinne miasto. 

Zajrzałem do internetowych katalogów:

  • Miejskiej Biblioteki Publicznej im. A. K. Cebrowskiego w Łowiczu,
  • Powiatowej Biblioteki Publicznej im. ks. prał. Stefana Wysockiego w Łowiczu.

Okazało się, że "Połączone Katalogi" w tych dwóch łowickich bibliotekach wyglądają i działają bardzo podobnie do "Połączonych Katalogów" Biblioteki Narodowej, ale - przynajmniej w zakresie Wirów Henryka Sienkiewicza, zwracają jednak inne wyniki. Strudel ma 21 wersji, a nie 14. Te wyniki są podobne do tych, jakie zaprezentowałem na poprzednim nagraniu. 

Czyżby dlatego, że trwają prace naprawcze i nie zaktualizowano jeszcze stanu informacji w każdej ze współkatalogujących bibliotek? Nie wiem. To jedynie moje przypuszczenie.

Okazało się też, że w tych łowickich katalogach można przeszukiwać zasoby kilku bibliotek z powiatu łowickiego, ale... nie można ustalić w której z tych bibliotek znajduje się odszukany tytuł. Mnie przynajmniej się to nie udało. Próbowałem z pozycji użytkownika niezalogowanego i rezultat widać na powyższym nagraniu.

Dwie biblioteki uniwersyteckie

Zajrzałem też do internetowych katalogów

  • Biblioteki Uniwersytetu Opolskiego,
  • Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Okazało się, że obydwa te katalogi mają wyraźną przewagę nad katalogiem Biblioteki Narodowej.

W "Połączonych Katalogach" w katalogu BUO też jest podział na "wersje" jak w Bibliotece Narodowej, ale jest on zaprezentowany zdecydowanie czytelniej. Rekord ma wyraźny napis "WIELE WYDAŃ" i nie zawiera daty wydania, więc nie dezorientuje użytkownika, że to są "wersje" wydania z konkretnego roku.

Z kolei, w "Połączonych Katalogach" w katalogu BUW, w ogóle nie ma "wersji"! Nie ma też błędów, jakie znalazłem w przypadku Wirów Sienkiewicza zarówno w "Połączonych Katalogach" Biblioteki Narodowej, jak i BUO. Wyniki BUW-u są zaprezentowane bardzo czytelnie i nie znalazłem w nich błędu związanego z sortowaniem po dacie wydania. Nie ma też kontrowersyjnego przypisania do książki pt. Józki, Jaśki i Franki.

Niby we wszystkich trzech przypadkach mamy do czynienia z "Połączonymi Katalogami", ale sposób prezentacji danych, a nawet ich zakres, okazuje się inny. Nie rozumiem dlaczego tak jest.

Żałuję, że nie sprawdziłem katalogu BUW-u robiąc poprzednie nagranie, bo jestem ciekawy, czy problem z setkami różnych wersji Małej encyklopedii muzyki też wówczas tam występował. Mogłoby się okazać, że "Połączone Katalogi" na stronie BUW-u są wolne od tego typu błędów, podobnie jak dziś.

Wynik, którego nie ma w "Połączonych Katalogach"

Jak pokazałem na nagraniu, katalog BUO, na hasło Mała encyklopedia muzyki, odnotowuje artykuł, którego nie ma w wynikach wyszukiwania w "Połączonych Katalogach", pomimo, że BUO współkataloguje w nich. Tego artykułu nie ma w wynikach, niezależnie czy szukamy w "Połączonych Katalogach" Biblioteki Narodowej, czy w "Połączonych Katalogach"... na stronie katalogu BUO.

To jest nieintuicyjne.

Toteż warto wiedzieć, że katalogi poszczególnych bibliotek współkatalogujących w "Połączonych Katalogach" mogą dać wyniki, których w "Połączonych Katalogach" nie ma.

Czy AI przeszukuje "Połączone Katalogi"?

Na stronie katalogu BUO zauważyłem coś takiego jak "Asystent Wyszukiwania". Czyżby użytkownik mógł prosić o wsparcie sztuczną inteligencję? Ta opcja jest dostępna dla zalogowanych użytkowników, a żeby się zalogować, trzeba sobie wyrobić kartę czytelnika BUO. Jak znalazłem w regulaminie, można ją wyrobić osobiście w BUO.

Nie pojechałem do Opola, więc nie wiem jak to działa, ale to bardzo interesujące! Ciekawe, czy AI przeszukuje całe "Połączone Katalogi", wykrywa błędy i pomaga użytkownikowi pisać zapytania.

Dlaczego to nie Biblioteka Narodowa jest pionierką wprowadzania sztucznej inteligencji do katalogów bibliotecznych? Dlaczego to katalog centralnej biblioteki naszego państwa nie ma wszystkich najlepszych dostępnych opcji?

W końcu, jak informowała "Gazeta Wyborcza", umowa Biblioteki Narodowej była na 10 milionów złotych. Czy to za mało?

Kiedy "Połączone Katalogi" będą wiarygodne?

Po obejrzeniu tych dwóch filmów, myślę, że odpowiedź na pytanie czy wyniki w "Połączonych Katalogach" są wiarygodne, jest już oczywista i nie wymaga odpowiedzi.

Odpowiedzi wymaga: kiedy te wyniki będą wiarygodne?

Myślę, że trzeba zacząć od uczciwej i transparentnej komunikacji, że błędy w ogóle są. Oczekuję, że Biblioteka Narodowa będzie na bieżąco informowała użytkowników o błędach i ryzyku ich napotkania, a także o postępach w naprawie.

Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wie o niskiej jakości "Połączonych Katalogów" i o rozmiarze środków publicznych, jakie na nie wydano? Czy pan dr Tomasz Makowski, jako Dyrektor Biblioteki Narodowej, czuje się odpowiedzialny za obecny stan "Połączonych Katalogów" i czy ma plan, jak podnieść ich jakość, w jakim terminie i jak przywrócić wiarygodność? A czy jako Przewodniczący CDNL - czyli "Polak na czele bibliotek świata" - może zająć stanowisko odwołując się do praktyk katalogowania centralnego w innych krajach?

Pytam tu, publicznie, na blogu. Wiem, że moje treści są uważnie czytane przez Bibliotekę Narodową, o czym przekonałem się z jej pism do sądów administracyjnych, gdzie cytowała różne moje teksty, oraz przekonałem się też z tego, że w ciągu tygodnia naprawiła istotne błędy, które pokazałem na pierwszym nagraniu.

Proszę więc o potraktowanie tej sprawy poważnie.

Wierzę, że są eksperci, którzy są otwarci dyskutować i przedstawiać swój punkt widzenia. Dziękuję Henrykowi Hollendrowi, byłemu Dyrektorowi Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, który napisał obszerny tekst na grupie Biblio na Facebooku (LINK) w reakcji na moje poprzednie nagranie.

A czy po stronie Ministerstwa Kultury i Biblioteki Narodowej jest otwartość na dyskusję oraz transparentną komunikację?

Która wersja "Połączonych Katalogów" jest najlepsza?

Obecnie, to wersję udostępnianą przez Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie (BUW) uważam za najlepszą!

LINK

Daje wyniki w czytelnej formie i nie znalazłem w niej dotychczas żadnych błędów.

Brawo BUW!

A co na to Biblioteka Narodowa?

Komentarze

Popularne wpisy

Skandal większy niż kradzież w BUW-ie, czyli brak nadzoru nad archiwami kościelnymi

Zakazane listy Jana Pawła II - skandal w Bibliotece Narodowej w Warszawie

Kogo straszy Jan Zamoyski?

Czy Polska ma legalnego dyrektora Biblioteki Narodowej?