Michał Kazimierz Gajzler

W ostatnim tekście o egzemplarzu obowiązkowym (EO) , wspomniałem o tym, że spotkałem się z różnymi mitami związanymi z tym przepisem. Szczególnie zdziwił mnie jeden, bo dowiedziałem się o nim od pracowników biblioteki. Głosi on, że nie ma żadnych konsekwencji za niedopełenie obowiązku przekazania EO. Otóż są. A właściwie: mogą być. Wydawcom, którzy nie przekazali EO do bibliotek, grozi grzywna. Mówi o tym art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 1996 r. o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych [1]: 1. Kto uchyla się od obowiązku przekazania uprawnionej bibliotece (…) egzemplarza obowiązkowego, podlega karze grzywny. 2. Orzekanie w sprawach określonych w ust. 1 następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Przypuszczam, że ww. przepis jest niewłaściwie interpretowany dlatego, że fragment, który powyżej pominąłem - oznaczając go jako wielokropek w nawiasie, „(…)” - jest skomplikowany i utrudnia zrozumienie o co chodzi. Brzmi on następująco: lub państwowej instytucji ...

W trakcie moich hobbystycznych badań, najczęściej odczuwałem brak dostępu do książki, gdy chodziło o publikację dotyczącą konkretnego regionu, a jej autorem był miejscowy regionalista. O tym, że wielu wydawców nie przestrzega przepisów o egzemplarzu obowiązkowym (EO) wiadomo nie od dziś. Kierują się zyskiem, a produkując książkę ponoszą koszt. Publikacje przekazywane do bibliotek to zero zysku i tylko koszt. Wydawca nie ma więc motywacji do przekazywania EO. Oczywiście, powinien przestrzegać prawa. Natomiast, motywacja do zaniechania przekazywania EO ma racjonalne podstawy: maksymalizację zysku i unikanie strat ekonomicznych. W przypadku publikacji regionalnej, ta motywacja bardzo często w ogóle nie występuje. Książka wydana z grantu ze środków publicznych, na premierze często jest rozdawana uczestnikom zupełnie za darmo. Byłem na takich promocjach i otrzymywałem egzemplarze bezpośrednio z rąk autorów. Książka bywa rozdawana nawet po premierze, gdy ktoś wyrazi zainteresowanie. Jak ...